Her gün milyarlarca insan sosyal medyayı aktif olarak kullanmaktadır. Bu kadar insanın bir arada birbiri ile iletişimde olduğu durumlarda küfür/hakaret kaçınılmaz hale gelmektedir. Peki, sosyal medya küfür cezası nedir ya da sosyal medya küfür cezası sadece maddi midir gibi aklımıza gelen ya da başınıza geldiyse nasıl hareket edebileceğiniz ile ilgili soruları sizler için. yanıtlayacağız.
Sosyal Medya Küfür Cezası (T.C.K. 125. Madde)
Hakaret suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesinde düzenlenmiştir:
“Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.”
Bu hükme göre sosyal medyada bir kişiye küfür etmek, doğrudan hakaret suçu kapsamına girer. Suçun oluşabilmesi için mağdurun kişiliğine yönelen aşağılayıcı sözler veya isnatlar bulunması yeterlidir. Hakaretin doğruluğunun ispat edilememesi halinde fail sorumlu tutulur.
a) İleti Yoluyla Hakaret (TCK 125/2)
TCK 125/2’ye göre, sesli, yazılı veya görüntülü ileti yoluyla hakaret de cezalandırılır. Sosyal medya platformları, mesajlaşma uygulamaları veya forumlar bu kapsama girer. Örneğin; Instagram DM’den atılan küfür içerikli mesaj ya da WhatsApp üzerinden hakaret, bu fıkraya dayanır.
b) Aleni Hakaret (TCK 125/4)
Suçun aleni olarak işlenmesi hâlinde (örneğin herkese açık bir gönderi altına küfür yazılması) ceza altıda bir oranında artırılır. Aleniyet, hakaretin çok sayıda kişi tarafından görülebilir şekilde yapılmasıdır. Örneğin bir tweet ya da herkese açık Facebook yorumu buna örnektir.
c) Kamu Görevlisine Hakaret
Hakaret suçunun kamu görevlisine, görevinden dolayı yapılması hâlinde ceza artar ve genellikle bir yıldan az olmayacak şekilde hapis cezası verilebilir. Bu durum özellikle siyasetçiler, öğretmenler, polis memurları gibi görevli kişilere yönelen hakaretlerde gündeme gelir.
Sosyal Medya Küfür Cezası Türü ve Miktarı
İşlenilen her suçun bir yaptırımı olduğu gibi sosyal medyada işlenilen hakaret/küfür suçlarınında belli cezaları vardır.
İlginizi Çekebilir: Sosyal Medya Hukuku
Hakaret suçunun temel cezası:
-
3 ay – 2 yıl arası hapis veya adli para cezasıdır.
Ancak ceza hâkimin takdirine göre değişebilir:
-
Hakaret aleni yapılmışsa: ceza 1/6 oranında artırılır.
-
Kamu görevlisine görevinden dolayı yapılmışsa: ceza daha ağırdır.
-
Failin geçmişi, suçun ağırlığı ve sosyal medyada ne kadar yayıldığı gibi faktörler de dikkate alınır.
Hakaret suçunda mahkeme çoğu kez hapis cezasını para cezasına çevirme yoluna gidebilir, ancak suçun niteliği ağırsa hapis cezası ertelenmeyebilir.
Şikâyet Süreci ve Dikkat Edilecek Hususlar
Hakaret suçu çoğunlukla şikâyete bağlıdır. Yani mağdur şikâyet etmezse dava açılmaz.
-
Şikâyet süresi: Suç ve fail öğrenildikten sonra 6 ay içinde savcılığa veya kolluğa başvurmak gerekir. Bu süre kaçırılırsa dava açılamaz.
-
Yetkili makam: Cumhuriyet Savcılığı veya kolluk birimleri (polis/jandarma).
-
Delillerin Önemi: Ekran görüntüsü, URL, paylaşımın tarih ve saati, tanık beyanı gibi dijital deliller saklanmalıdır. Hakaret içeriğinin silinmiş olması, geçmişe dönük delil sunmayı zorlaştırabilir ama teknik olarak tespit edilebilir.
-
Uzlaştırma: Hakaret suçu genellikle uzlaştırmaya tabidir. Taraflar anlaşırsa dava açılmadan süreç sona erebilir.
Sosyal Medya Üzerinden Hakarette Örnek Senaryolar
-
Aleni Tweet: Bir kişinin herkese açık tweetinde “Sen aptalsın, şerefsizsin” gibi sözler kullanması hakaret suçudur ve aleni işlenmiş sayılır.
-
Özel Mesaj: Instagram DM’den veya WhatsApp’tan atılan küfürler ileti yoluyla hakaret kapsamına girer; aleni sayılmaz ama suçtur.
-
Yayınlanan Video: Bir YouTube videosunda belirli bir kişiye yönelik küçük düşürücü ve sövme niteliğinde ifadeler kullanmak hakaret suçuna girer.
-
Grup Sohbeti: Kapalı bir WhatsApp grubunda küçük sayıda kişi varsa aleniyet tartışmalı olabilir; ama mağdura hakaret yine suç sayılır.
Sosyal Medyada Küfür Eden Kişiye Karşı İzlenebilecek Hukuki Yol
-
Delil Toplama: Küfürlü paylaşımın ekran görüntüsünü alın, paylaşımın linkini kaydedin. Mümkünse tarih-saat damgası görünür olsun.
-
Savcılığa Şikâyet: 6 ay içinde Cumhuriyet Savcılığı’na suç duyurusunda bulunun.
-
Tespit Davası: İçerik silindiyse, Sulh Ceza Hâkimliği veya BTK üzerinden içeriğin tespiti için başvuru yapılabilir.
-
Uzlaşma Süreci: Savcılık çoğu kez dosyayı uzlaştırma bürosuna gönderir. Taraflar anlaşırsa dava düşer.
